Dakshinamurthy Stotram
Draft — pending review. This text has been sourced and translated per our editorial policy, but has not yet completed human review against sung versions. Wording may change.
verse 1
ॐ यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वम्
Oṃ yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvam
यो वै वेदांश्च प्रहिणोति तस्मै ।
Yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmai |
तं ह देवमात्मबुद्धिप्रकाशं
Taṃ ha devamātmabuddhiprakāśaṃ
मुमुक्षुर्वै शरणमहं प्रपद्ये ॥
Mumukṣurvai śaraṇamahaṃ prapadye ||
मौनव्याख्याप्रकटितपरब्रह्मतत्त्वं युवानं
Maunavyākhyāprakaṭitaparabrahmatattvaṃ yuvānaṃ
वर्षिष्ठान्ते वसदृषिगणैरावृतं ब्रह्मनिष्ठैः ।
Varṣiṣṭhānte vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ |
आचार्येन्द्रं करकलितचिन्मुद्रमानन्दरूपं
Ācāryendraṃ karakalitacinmudramānandarūpaṃ
स्वात्मारामं मुदितवदनं दक्षिणामूर्तिमीडे
Svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe
विश्वं दर्पणदृश्यमाननगरीतुल्यं निजान्तर्गतं
Viśvaṃ darpaṇadṛśyamānanagarītulyaṃ nijāntargataṃ
पश्यन्नात्मनि मायया बहिरिवोद्भूतं यथा निद्रया ।
Paśyannātmani māyayā bahirivodbhūtaṃ yathā nidrayā |
यः साक्षात्कुरुते प्रबोधसमये स्वात्मानमेवाद्वयं
Yaḥ sākṣātkurute prabodhasamaye svātmānamevādvayaṃ
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 2
बीजस्यान्तरिवाङ्कुरो जगदिदं प्राङ्निर्विकल्पं पुनः
Bījasyāntarivāṅkuro jagadidaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ
मायाकल्पितदेशकालकलनावैचित्र्यचित्रीकृतम् ।
Māyākalpitadeśakālakalanāvaicitryacitrīkṛtam |
मायावीव विजृम्भयत्यपि महायोगीव यः स्वेच्छया
Māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyogīva yaḥ svecchayā
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 3
यस्यैव स्फुरणं सदात्मकमसत्कल्पार्थकं भासते
Yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsate
साक्षात्तत्त्वमसीति वेदवचसा यो बोधयत्याश्रितान् ।
Sākṣāttattvamasīti vedavacasā yo bodhayatyāśritān |
यत्साक्षात्करणाद्भवेन्न पुनरावृत्तिर्भवाम्भोनिधौ
Yatsākṣātkaraṇādbhavenna punarāvṛttirbhavāmbhonidhau
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 4
नानाच्छिद्रघटोदरस्थितमहादीपप्रभाभास्वरं
Nānācchidraghaṭodarasthitamahādīpaprabhābhāsvaraṃ
ज्ञानं यस्य तु चक्षुरादिकरणद्वारा बहिः स्पन्दते ।
Jñānaṃ yasya tu cakṣurādikaraṇadvārā bahiḥ spandate |
जानामीति तमेव भान्तमनुभात्येतत्समस्तं जगत्
Jānāmīti tameva bhāntamanubhātyetatsamastaṃ jagat
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 5
देहं प्राणमपीन्द्रियाण्यपि चलां बुद्धिं च शून्यं विदुः
Dehaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi calāṃ buddhiṃ ca śūnyaṃ viduḥ
स्त्रीबालान्धजडोपमास्त्वहमिति भ्रान्ता भृशं वादिनः ।
Strībālāndhajaḍopamāstvahamiti bhrāntā bhṛśaṃ vādinaḥ |
मायाशक्तिविलासकल्पितमहा व्यामोहसंहारिणे
Māyāśaktivilāsakalpitamahā vyāmohasaṃhāriṇe
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 6
राहुग्रस्तदिवाकरेन्दुसदृशो मायासमाच्छादनात्
Rāhugrastadivākarendusadṛśo māyāsamācchādanāt
सन्मात्रः करणोपसंहरणतो योऽभूत्सुषुप्तः पुमान् ।
Sanmātraḥ karaṇopasaṃharaṇato yo'bhūtsuṣuptaḥ pumān |
प्रागस्वाप्समिति प्रबोधसमये यः प्रत्यभिज्ञायते
Prāgasvāpsamiti prabodhasamaye yaḥ pratyabhijñāyate
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 7
बाल्यादिष्वपि जाग्रदादिषु तथा सर्वास्ववस्थास्वपि
Bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi
व्यावृत्तास्वनुवर्तमानमहमित्यन्तः स्फुरन्तं सदा ।
Vyāvṛttāsvanuvartamānamahamityantaḥ sphurantaṃ sadā |
स्वात्मानं प्रकटीकरोति भजतां यो मुद्रया भद्रया
Svātmānaṃ prakaṭīkaroti bhajatāṃ yo mudrayā bhadrayā
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 8
विश्वं पश्यति कार्यकारणतया स्वस्वामिसंबन्धतः
Viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisaṃbandhataḥ
शिष्याचार्यतया तथैव पितृपुत्राद्यात्मना भेदतः ।
Śiṣyācāryatayā tathaiva pitṛputrādyātmanā bhedataḥ |
स्वप्ने जाग्रति वा य एष पुरुषो मायापरिभ्रामितः
Svapne jāgrati vā ya eṣa puruṣo māyāparibhrāmitaḥ
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 9
भूरम्भांस्यनलोऽनिलोऽम्बरमहर्नाथो हिमांशुः पुमान्
Bhūrambhāṃsyanalo'nilo'mbaramaharnātho himāṃśuḥ pumān
इत्याभाति चराचरात्मकमिदं यस्यैव मूर्त्यष्टकम् ।
Ityābhāti carācarātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam |
नान्यत्किञ्चन विद्यते विमृशतां यस्मात्परस्माद्विभोः
Nānyatkiñcana vidyate vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibhoḥ
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये
Tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrīdakṣiṇāmūrtaye
verse 10
सर्वात्मत्वमिति स्फुटीकृतमिदं यस्मादमुष्मिन् स्तवे
Sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stave
तेनास्य श्रवणात्तदर्थमननाद्ध्यानाच्च सङ्कीर्तनात् ।
Tenāsya śravaṇāttadarthamananāddhyānācca saṅkīrtanāt |
सर्वात्मत्वमहाविभूतिसहितं स्यादीश्वरत्वं स्वतः
Sarvātmatvamahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ
सिद्ध्येत्तत्पुनरष्टधा परिणतं चैश्वर्यमव्याहतम्
Siddhyettatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ caiśvaryamavyāhatam
phalashruti
वटविटपिसमीपे भूमिभागे निषण्णं
Vaṭaviṭapisamīpe bhūmibhāge niṣaṇṇaṃ
सकलमुनिजनानां ज्ञानदातारमारात् ।
Sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt |
त्रिभुवनगुरुमीशं दक्षिणामूर्तिदेवं
Tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidevaṃ
जननमरणदुःखच्छेददक्षं नमामि ॥
Jananamaraṇaduḥkhacchedadakṣaṃ namāmi ||
Sourced and cross-checked against two independent sources; our meanings are written in our own words, never copied. Personal, devotional use — including printing and sharing short excerpts with attribution — is free and encouraged.