Vishnu Sahasranama
Draft — pending review. This text has been sourced and translated per our editorial policy, but has not yet completed human review against sung versions. Wording may change.
verse 1
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः।
Viśvaṃ Viṣṇur-vaṣaṭ-kāro bhūta-bhavya-bhavatprabhuḥ
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः॥1॥
Bhūtakṛd-bhūtabhṛd-bhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ
verse 2
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः।
Pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च॥2॥
Avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca
verse 3
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः।
Yogo yogavidāṃ netā pradhāna-puruṣeśvaraḥ
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः॥3॥
Nārasiṃha-vapuḥ śrīmān Keśavaḥ Puruṣottamaḥ
verse 4
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः।
Sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇur bhūtādir nidhir avyayaḥ
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः॥4॥
Sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhur īśvaraḥ
verse 5
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः।
Svayambhūḥ śambhur ādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः॥5॥
Anādi-nidhano dhātā vidhātā dhātur uttamaḥ
verse 6
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः।
Aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'mara-prabhuḥ
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः॥6॥
Viśvakarmā manus-tvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ
verse 7
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः।
Agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्॥7॥
Prabhūtas trikakub-dhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param
verse 8
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः।
Īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः॥8॥
Hiraṇyagarbho bhūgarbho Mādhavo Madhusūdanaḥ
verse 9
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः।
Īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्॥9॥
Anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtir ātmavān
verse 10
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः।
Sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः॥10॥
Ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarva-darśanaḥ
verse 11
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः।
Ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādir acyutaḥ
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः॥11॥
Vṛṣākapir ameyātmā sarva-yoga-viniḥsṛtaḥ
verse 12
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः।
Vasur vasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः॥12॥
Amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ
verse 13
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः।
Rudro bahuśirā babhrur viśvayoniḥ śuciśravāḥ
अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः॥13॥
Amṛtaḥ śāśvata-sthāṇur varāroho mahātapāḥ
verse 14
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः।
Sarvagaḥ sarvavidbhānur viṣvakseno janārdanaḥ
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः॥14॥
Vedo vedavid-avyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ
verse 15
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः।
Lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः॥15॥
Caturātmā catur-vyūhaś catur-daṃṣṭraś caturbhujaḥ
verse 16
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः।
Bhrājiṣṇur-bhojanaṃ bhoktā sahiṣṇur jagadādajaḥ
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥16॥
Anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ
verse 17
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः।
Upendro vāmanaḥ prāṃśur amoghaḥ śucir ūrjitaḥ
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः॥17॥
Atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ
verse 18
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः।
Vedyo vaidyaḥ sadā-yogī vīrahā Mādhavo madhuḥ
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः॥18॥
Atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ
verse 19
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः।
Mahābuddhir mahāvīryo mahāśaktir mahādyutiḥ
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्॥19॥
Anirdeśya-vapuḥ śrīmān ameyātmā mahādri-dhṛk
verse 20
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः।
Maheṣvāso mahī-bhartā Śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः॥20॥
Aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ
verse 21
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः।
Marīcir damano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः॥21॥
Hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ
verse 22
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः।
Amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा॥22॥
Ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā
verse 23
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः।
Gurur gurutamo dhāma satyaḥ satya-parākramaḥ
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः॥23॥
Nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatir udāradhīḥ
verse 24
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः।
Agraṇīr grāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्॥24॥
Sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
verse 25
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः।
Āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः॥25॥
Ahaḥ saṃvartako vahnir anilo dharaṇī-dharaḥ
verse 26
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः।
Suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛg-viśvabhug-vibhuḥ
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः॥26॥
Satkartā satkṛtaḥ sādhur jahnur Nārāyaṇo naraḥ
verse 27
असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः।
Asaṃkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛc-chuciḥ
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः॥27॥
Siddhārthaḥ siddha-saṃkalpaḥ siddhidaḥ siddhi-sādhanaḥ
verse 28
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः।
Vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇur vṛṣaparvā vṛṣodaraḥ
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः॥28॥
Vardhano vardhamānaś ca viviktaḥ śruti-sāgaraḥ
verse 29
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः।
Subhujo durdharo vāgmī Mahendro vasudo vasuḥ
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः॥29॥
Naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ
verse 30
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः।
Ojas-tejo-dyuti-dharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः॥30॥
Ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraś candrāṃśur bhāskara-dyutiḥ
verse 31
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः।
Amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः॥31॥
Auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satya-dharma-parākramaḥ
verse 32
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः।
Bhūta-bhavya-bhavan-nāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः॥32॥
Kāmahā kāmakṛt-kāntaḥ kāmaḥ kāma-pradaḥ prabhuḥ
verse 33
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः।
Yugādi-kṛd yugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्॥33॥
Adṛśyo vyakta-rūpaś ca sahasrajid anantajit
verse 34
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः।
Iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः॥34॥
Krodhahā krodhakṛt-kartā viśvabāhur mahīdharaḥ
verse 35
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः।
Acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः॥35॥
Apāṃnidhir adhiṣṭhānam apramattaḥ pratiṣṭhitaḥ
verse 36
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः।
Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyu-vāhanaḥ
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः॥36॥
Vāsudevo bṛhadbhānur ādi-devaḥ purandaraḥ
verse 37
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः।
Aśokas tāraṇas tāraḥ śūraḥ śaurir janeśvaraḥ
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः॥37॥
Anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padma-nibhekṣaṇaḥ
verse 38
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्।
Padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः॥38॥
Maharddhi-ṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍa-dhvajaḥ
verse 39
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः।
Atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havir hariḥ
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः॥39॥
Sarvalakṣaṇa-lakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ
verse 40
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः।
Vikṣaro rohito mārgo hetur dāmodaraḥ sahaḥ
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः॥40॥
Mahīdharo mahābhāgo vegavān amitāśanaḥ
verse 41
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः।
Udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः॥41॥
Karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ
verse 42
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः।
Vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः॥42॥
Pararddhiḥ paramaspaṣṭas tuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ
verse 43
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः।
Rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः॥43॥
Vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ
verse 44
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः।
Vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः॥44॥
Hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyur adhokṣajaḥ
verse 45
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः।
Ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः॥45॥
Ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ
verse 46
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्।
Vistāraḥ sthāvara-sthāṇuḥ pramāṇaṃ bījam avyayam
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः॥46॥
Artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ
verse 47
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः।
Anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūr dharmayūpo mahāmakhaḥ
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः॥47॥
Nakṣatra-nemir nakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ
verse 48
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः।
Yajña ijyo mahejyaś ca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्॥48॥
Sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānam uttamam
verse 49
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्।
Suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः॥49॥
Manoharo jitakrodho vīrabāhur vidāraṇaḥ
verse 50
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्।
Svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naika-karma-kṛt
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः॥50॥
Vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ
verse 51
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्।
Dharmagub-dharmakṛd-dharmī sadasat-kṣaram akṣaram
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः॥51॥
Avijñātā sahasrāṃśur vidhātā kṛtalakṣaṇaḥ
verse 52
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः।
Gabhastinemiḥ sattvastha siṃho bhūtamaheśvaraḥ
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः॥52॥
Ādi-devo mahā-devo deveśo devabhṛd-guruḥ
verse 53
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः।
Uttaro gopatir goptā jñānagamyaḥ purātanaḥ
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः॥53॥
Śarīra-bhūtabhṛd-bhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ
verse 54
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः।
Somapā'mṛtapaḥ somaḥ purujit purusattamaḥ
विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः॥54॥
Vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāṃ patiḥ
verse 55
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः।
Jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mita-vikramaḥ
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः॥55॥
Ambhonidhir anantātmā mahodadhi-śayo'ntakaḥ
verse 56
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः।
Ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः॥56॥
Ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ
verse 57
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः।
Maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्॥57॥
Tripadas tridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt
verse 58
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी।
Mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः॥58॥
Guhyo gabhīro gahano guptaś cakra-gadā-dharaḥ
verse 59
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः।
Vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo'cyutaḥ
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः॥59॥
Varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ
verse 60
भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः।
Bhagavān bhagahā'nandī vanamālī halāyudhaḥ
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः॥60॥
Ādityo jyotir-ādityaḥ sahiṣṇur gati-sattamaḥ
verse 61
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः।
Sudhanvā khaṇḍa-paraśur dāruṇo draviṇa-pradaḥ
दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः॥61॥
Divasspṛk sarvadṛg-vyāso vācaspatir ayonijaḥ
verse 62
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्।
Trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः पायणम्॥62॥
Saṃnyāsa-kṛc-chamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ pārayanam
verse 63
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः।
Śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvalayaśayaḥ
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥63॥
Gohito gopatir goptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ
verse 64
अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।
Anivartī nivṛttātmā saṃkṣeptā kṣemakṛc-chivaḥ
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥64॥
Śrīvatsa-vakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃ varaḥ
verse 65
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।
Śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः॥65॥
Śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmāṃl-loka-traya-āśrayaḥ
verse 66
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः।
Svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandir jyotir-gaṇeśvaraḥ
विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥66॥
Vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiś chinna-saṃśayaḥ
verse 67
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः।
Udīrṇaḥ sarvataś cakṣur anīśaḥ śāśvata-sthiraḥ
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥67॥
Bhūśayo bhūṣaṇo bhūtir viśokaḥ śoka-nāśanaḥ
verse 68
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।
Arciṣmān arcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥68॥
Aniruddho'pratirataḥ pradyumno'mita-vikramaḥ
verse 69
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः।
Kālanemi-nihā vīraḥ śauriḥ śūra-janeśvaraḥ
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥69॥
Trilokātmā triloke'śaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ
verse 70
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।
Kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः॥70॥
Anirdeśya-vapur viṣṇur vīro'nanto dhanañjayaḥ
verse 71
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।
Brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahma-vivardhanḥ
ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥71॥
Brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇa-priyaḥ
verse 72
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।
Mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥72॥
Mahākratur mahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ
verse 73
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।
Stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥73॥
Pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtir anāmayaḥ
verse 74
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः।
Manojavaś tīrthakaro vasure'tā vasupradaḥ
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः॥74॥
Vasuprado vāsudevo vasur vasumanā haviḥ
verse 75
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः।
Sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः॥75॥
Śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ
verse 76
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः।
Bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsu-nilayo'nalaḥ
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः॥76॥
Darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ
verse 77
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्।
Viśvamūrtir mahāmūrtir dīptamūrtir amūrtimān
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः॥77॥
Anekamūrtir avyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ
verse 78
एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम्।
Eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tat-padam anuttamam
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः॥78॥
Lokabandhu-lokanātho Mādhavo bhaktavatsalaḥ
verse 79
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी।
Suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaś candanāṅgadī
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः॥79॥
Vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīr acalaś calaḥ
verse 80
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्।
Amānī mānado mānyo lokassvāmī triloka-dhṛk
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः॥80॥
Sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ
verse 81
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः।
Tejovṛṣo dyutidharaḥ sarva-śastra-bhṛtāṃ varaḥ
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः॥81॥
Pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ
verse 82
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः।
Caturmūrtiś caturbāhuś caturvyūhaś caturgatiḥ
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्॥82॥
Caturātmā caturbhāvaś caturvedavid ekapāt
verse 83
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः।
Samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा॥83॥
Durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā
verse 84
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः।
Śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantus tantu-vardhanḥ
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः॥84॥
Indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ
verse 85
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः।
Udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी॥85॥
Arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvaviJjayī
verse 86
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः।
Suvarṇabindur akṣobhyaḥ sarva-vāgīśvareśvaraḥ
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः॥86॥
Mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ
verse 87
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः।
Kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः॥87॥
Amṛtāśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ
verse 88
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः।
Sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujic-chatru-tāpanaḥ
न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः॥88॥
Nyagrodho'dumbaro'śvatthaś cāṇūrāndhra-niṣūdanaḥ
verse 89
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः।
Sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः॥89॥
Amūrtir anagho'cintyo bhayakṛd-bhaya-nāśanaḥ
verse 90
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्।
Aṇur bṛhat kṛśaḥ sthūlo guṇabhṛn nirguṇo mahān
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः॥90॥
Adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanḥ
verse 91
भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः।
Bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarva-kāmadaḥ
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः॥91॥
Āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyu-vāhanaḥ
verse 92
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः।
Dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ
अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः॥92॥
Aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ
verse 93
सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः।
Sattvavān sāttvikah satyaḥ satyadharma-parāyaṇaḥ
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः॥93॥
Abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prīti-vardhanḥ
verse 94
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः।
Vihāyasagatir jyotiḥ surucir hutabhug vibhuḥ
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः॥94॥
Ravir virocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ
verse 95
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः।
Ananto hutabhug bhoktā sukhado naikajo'grajaḥ
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः॥95॥
Anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānam adbhutaḥ
verse 96
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः।
Sanāt sanātanatmaḥ kapilaḥ kapir avyayaḥ
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः॥96॥
Svastidaḥ svastikṛt svasti svastibhuk svastidakṣiṇaḥ
verse 97
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः।
Araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjita-śāsanaḥ
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः॥97॥
Śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ
verse 98
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः।
Akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃ varaḥ
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः॥98॥
Vidvattamo vītabhayaḥ puṇya-śravaṇa-kīrtanaḥ
verse 99
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः।
Uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapna-nāśanaḥ
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः॥99॥
Vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ
verse 100
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः।
Anantarūpo'nantaśrīr jitamanyur bhayāpahaḥ
चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः॥100॥
Caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ
verse 101
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः।
Anādir bhūr bhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः॥101॥
Janano jana-janmādir bhīmo bhīma-parākramaḥ
verse 102
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः।
Ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः॥102॥
Ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ
verse 103
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः।
Pramāṇaṃ prāṇa-nilayaḥ prāṇabhṛt prāṇa-jīvanaḥ
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः॥103॥
Tattvaṃ tattvavid ekātmā janma-mṛtyu-jarātigaḥ
verse 104
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः।
Bhūr-bhuvaḥ-svas-tarus tāraḥ savitā prapitāmahaḥ
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः॥104॥
Yajño yajñapati-ryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ
verse 105
यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुग् यज्ञसाधनः।
Yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhug yajña-sādhanaḥ
यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च॥105॥
Yajñāntakṛd yajñaguhyam annam annāda eva ca
verse 106
आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः।
Ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः॥106॥
Devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpa-nāśanaḥ
verse 107
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः।
Śaṅkha-bhṛn nandakī cakrī śārṅga-dhanvā gadādharaḥ
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः॥107॥
Rathāṅgapāṇir akṣobhyaḥ sarva-praharaṇāyudhaḥ
Sourced and cross-checked against two independent sources; our meanings are written in our own words, never copied. Personal, devotional use — including printing and sharing short excerpts with attribution — is free and encouraged.