Soundarya Lahari

शिवः शक्त्या युक्तो यदि भवति शक्तः प्रभवितुं

Śivaḥ śaktyā yukto yadi bhavati śaktaḥ prabhavituṃ

न चेदेवं देवो न खलु कुशलः स्पन्दितुमपि ।

Na cedevaṃ devo na khalu kuśalaḥ spanditumapi |

अतस्त्वामाराध्यां हरिहरविरिञ्चादिभिरपि

Atastvāmārādhyāṃ hariharaviriñcādibhirapi

प्रणन्तुं स्तोतुं वा कथमकृतपुण्यः प्रभवति

Praṇantuṃ stotuṃ vā kathamakṛtapuṇyaḥ prabhavati

तनीयांसं पांसुं तव चरणपङ्केरुहभवं

Tanīyāṃsaṃ pāṃsuṃ tava caraṇapaṅkeruhabhavaṃ

विरिञ्चिस्सञ्चिन्वन् विरचयति लोकानविकलम् ।

Viriñcissañcinvan viracayati lokānavikalam |

वहत्येनं शौरिः कथमपि सहस्रेण शिरसां

Vahatyenaṃ śauriḥ kathamapi sahasreṇa śirasāṃ

हरस्संक्षुद्यैनं भजति भसितोद्धूलनविधिम्

Harassaṃkṣudyainaṃ bhajati bhasitoddhūlanavidhim

अविद्यानामन्त\-स्तिमिर\-मिहिरद्वीपनगरी

Avidyānāmanta\-stimira\-mihiradvīpanagarī

जडानां चैतन्य\-स्तबक\-मकरन्द\-स्रुतिझरी ।

Jaḍānāṃ caitanya\-stabaka\-makaranda\-srutijharī |

दरिद्राणां चिन्तामणिगुणनिका जन्मजलधौ

Daridrāṇāṃ cintāmaṇiguṇanikā janmajaladhau

निमग्नानां दंष्ट्रा मुररिपु\-वराहस्य भवति

Nimagnānāṃ daṃṣṭrā muraripu\-varāhasya bhavati

त्वदन्यः पाणिभ्यामभयवरदो दैवतगणः

Tvadanyaḥ pāṇibhyāmabhayavarado daivatagaṇaḥ

त्वमेका नैवासि प्रकटितवराभीत्यभिनया ।

Tvamekā naivāsi prakaṭitavarābhītyabhinayā |

भयात् त्रातुं दातुं फलमपि च वाञ्छासमधिकं

Bhayāt trātuṃ dātuṃ phalamapi ca vāñchāsamadhikaṃ

शरण्ये लोकानां तव हि चरणावेव निपुणौ

Śaraṇye lokānāṃ tava hi caraṇāveva nipuṇau

हरिस्त्वामाराध्य प्रणतजनसौभाग्यजननीं

Haristvāmārādhya praṇatajanasaubhāgyajananīṃ

पुरा नारी भूत्वा पुररिपुमपि क्षोभमनयत् ।

Purā nārī bhūtvā puraripumapi kṣobhamanayat |

स्मरोऽपि त्वां नत्वा रतिनयनलेह्येन वपुषा

Smaro'pi tvāṃ natvā ratinayanalehyena vapuṣā

मुनीनामप्यन्तः प्रभवति हि मोहाय महताम्

Munīnāmapyantaḥ prabhavati hi mohāya mahatām

धनुः पौष्पं मौर्वी मधुकरमयी पञ्च विशिखाः

Dhanuḥ pauṣpaṃ maurvī madhukaramayī pañca viśikhāḥ

वसन्तः सामन्तो मलयमरुदायोधनरथः ।

Vasantaḥ sāmanto malayamarudāyodhanarathaḥ |

तथाप्येकः सर्वं हिमगिरिसुते कामपि कृपाम्

Tathāpyekaḥ sarvaṃ himagirisute kāmapi kṛpām

अपाङ्गात्ते लब्ध्वा जगदिद\-मनङ्गो विजयते

Apāṅgātte labdhvā jagadida\-manaṅgo vijayate

क्वणत्काञ्चीदामा करिकलभकुम्भस्तननता

Kvaṇatkāñcīdāmā karikalabhakumbhastananatā

परिक्षीणा मध्ये परिणतशरच्चन्द्रवदना ।

Parikṣīṇā madhye pariṇataśaraccandravadanā |

धनुर्बाणान् पाशं सृणिमपि दधाना करतलैः

Dhanurbāṇān pāśaṃ sṛṇimapi dadhānā karatalaiḥ

पुरस्तादास्तां नः पुरमथितुराहोपुरुषिका

Purastādāstāṃ naḥ puramathiturāhopuruṣikā

सुधासिन्धोर्मध्ये सुरविटपिवाटीपरिवृते

Sudhāsindhormadhye suraviṭapivāṭīparivṛte

मणिद्वीपे नीपोपवनवति चिन्तामणिगृहे ।

Maṇidvīpe nīpopavanavati cintāmaṇigṛhe |

शिवाकारे मञ्चे परमशिवपर्यङ्कनिलयां

Śivākāre mañce paramaśivaparyaṅkanilayāṃ

भजन्ति त्वां धन्याः कतिचन चिदानन्दलहरीम्

Bhajanti tvāṃ dhanyāḥ katicana cidānandalaharīm

महीं मूलाधारे कमपि मणिपूरे हुतवहं

Mahīṃ mūlādhāre kamapi maṇipūre hutavahaṃ

स्थितं स्वाधिष्ठाने हृदि मरुतमाकाशमुपरि ।

Sthitaṃ svādhiṣṭhāne hṛdi marutamākāśamupari |

मनोऽपि भ्रूमध्ये सकलमपि भित्वा कुलपथं

Mano'pi bhrūmadhye sakalamapi bhitvā kulapathaṃ

सहस्रारे पद्मे सह रहसि पत्या विहरसे

Sahasrāre padme saha rahasi patyā viharase

सुधाधारासारैश्चरणयुगलान्तर्विगलितैः

Sudhādhārāsāraiścaraṇayugalāntarvigalitaiḥ

प्रपञ्चं सिञ्चन्ती पुनरपि रसाम्नायमहसः ।

Prapañcaṃ siñcantī punarapi rasāmnāyamahasaḥ |

अवाप्य स्वां भूमिं भुजगनिभमध्युष्टवलयं

Avāpya svāṃ bhūmiṃ bhujaganibhamadhyuṣṭavalayaṃ

स्वमात्मानं कृत्वा स्वपिषि कुलकुण्डे कुहरिणि

Svamātmānaṃ kṛtvā svapiṣi kulakuṇḍe kuhariṇi

चतुर्भिः श्रीकण्ठैः शिवयुवतिभिः पञ्चभिरपि

Caturbhiḥ śrīkaṇṭhaiḥ śivayuvatibhiḥ pañcabhirapi

प्रभिन्नाभिः शम्भोर्नवभिरपि मूलप्रकृतिभिः ।

Prabhinnābhiḥ śambhornavabhirapi mūlaprakṛtibhiḥ |

चतुश्चत्वारिंशद्वसुदलकलाश्रत्रिवलय

Catuścatvāriṃśadvasudalakalāśratrivalaya

त्रिरेखाभिः सार्धं तव शरणकोणाः परिणताः

Trirekhābhiḥ sārdhaṃ tava śaraṇakoṇāḥ pariṇatāḥ

त्वदीयं सौन्दर्यं तुहिनगिरिकन्ये तुलयितुं

Tvadīyaṃ saundaryaṃ tuhinagirikanye tulayituṃ

कवीन्द्राः कल्पन्ते कथमपि विरिञ्चिप्रभृतयः ।

Kavīndrāḥ kalpante kathamapi viriñciprabhṛtayaḥ |

यदालोकौत्सुक्यादमरललना यान्ति मनसा

Yadālokautsukyādamaralalanā yānti manasā

तपोभिर्दुष्प्रापामपि गिरिशसायुज्यपदवीम्

Tapobhirduṣprāpāmapi giriśasāyujyapadavīm

नरं वर्षीयांसं नयनविरसं नर्मसु जडं

Naraṃ varṣīyāṃsaṃ nayanavirasaṃ narmasu jaḍaṃ

तवापाङ्गालोके पतितमनुधावन्ति शतशः ।

Tavāpāṅgāloke patitamanudhāvanti śataśaḥ |

गलद्वेणीबन्धाः कुचकलशविस्रस्तसिचया

Galadveṇībandhāḥ kucakalaśavisrastasicayā

हठात् त्रुट्यत्काञ्च्यो विगलितदुकूला युवतयः

Haṭhāt truṭyatkāñcyo vigalitadukūlā yuvatayaḥ

क्षितौ षट्पञ्चाशद् द्विसमधिकपञ्चाशदुदके

Kṣitau ṣaṭpañcāśad dvisamadhikapañcāśadudake

हुताशे द्वाषष्टिश्चतुरधिकपञ्चाशदनिले ।

Hutāśe dvāṣaṣṭiścaturadhikapañcāśadanile |

दिवि द्विष्षट्त्रिंशन्मनसि च चतुष्षष्टिरिति ये

Divi dviṣṣaṭtriṃśanmanasi ca catuṣṣaṣṭiriti ye

मयूखास्तेषामप्युपरि तव पादाम्बुजयुगम्

Mayūkhāsteṣāmapyupari tava pādāmbujayugam

शरज्ज्योत्स्नाशुद्धां शशियुतजटाजूटमकुटां

Śarajjyotsnāśuddhāṃ śaśiyutajaṭājūṭamakuṭāṃ

वरत्रासत्राणस्फटिकघटिकापुस्तककराम् ।

Varatrāsatrāṇasphaṭikaghaṭikāpustakakarām |

सकृन्न त्वा नत्वा कथमिव सतां संन्निदधते

Sakṛnna tvā natvā kathamiva satāṃ saṃnnidadhate

मधुक्षीरद्राक्षामधुरिमधुरीणाः भणितयः

Madhukṣīradrākṣāmadhurimadhurīṇāḥ bhaṇitayaḥ

कवीन्द्राणां चेतःकमलवनबालातपरुचिं

Kavīndrāṇāṃ cetaḥkamalavanabālātaparuciṃ

भजन्ते ये सन्तः कतिचिदरुणामेव भवतीम् ।

Bhajante ye santaḥ katicidaruṇāmeva bhavatīm |

विरिञ्चिप्रेयस्यास्तरुणतरशृङ्गारलहरी

Viriñcipreyasyāstaruṇataraśṛṅgāralaharī

गभीराभिर्वाग्भिर्विदधति सतां रञ्जनममी

Gabhīrābhirvāgbhirvidadhati satāṃ rañjanamamī

सवित्रीभिर्वाचां शशिमणिशिलाभङ्गरुचिभिः

Savitrībhirvācāṃ śaśimaṇiśilābhaṅgarucibhiḥ

वशिन्याद्याभिस्त्वां सह जननि संचिन्तयति यः ।

Vaśinyādyābhistvāṃ saha janani saṃcintayati yaḥ |

स कर्ता काव्यानां भवति महतां भङ्गिरुचिभिः

Sa kartā kāvyānāṃ bhavati mahatāṃ bhaṅgirucibhiḥ

वचोभिर्वाग्देवीवदनकमलामोदमधुरैः

Vacobhirvāgdevīvadanakamalāmodamadhuraiḥ

तनुच्छायाभिस्ते तरुणतरणिश्रीसरणिभिः

Tanucchāyābhiste taruṇataraṇiśrīsaraṇibhiḥ

दिवं सर्वामुर्वीमरुणिमनि मग्नां स्मरति यः ।

Divaṃ sarvāmurvīmaruṇimani magnāṃ smarati yaḥ |

भवन्त्यस्य त्रस्यद्वनहरिणशालीननयनाः

Bhavantyasya trasyadvanahariṇaśālīnanayanāḥ

सहोर्वश्या वश्याः कति कति न गीर्वाणगणिकाः

Sahorvaśyā vaśyāḥ kati kati na gīrvāṇagaṇikāḥ

मुखं बिन्दुं कृत्वा कुचयुगमधस्तस्य तदधो

Mukhaṃ binduṃ kṛtvā kucayugamadhastasya tadadho

हरार्धं ध्यायेद्यो हरमहिषि ते मन्मथकलाम् ।

Harārdhaṃ dhyāyedyo haramahiṣi te manmathakalām |

स सद्यः संक्षोभं नयति वनिता इत्यतिलघु

Sa sadyaḥ saṃkṣobhaṃ nayati vanitā ityatilaghu

त्रिलोकीमप्याशु भ्रमयति रवीन्दुस्तनयुगाम्

Trilokīmapyāśu bhramayati ravīndustanayugām

किरन्तीमङ्गेभ्यः किरणनिकुरम्बामृतरसं

Kirantīmaṅgebhyaḥ kiraṇanikurambāmṛtarasaṃ

हृदि त्वामाधत्ते हिमकरशिलामूर्तिमिव यः ।

Hṛdi tvāmādhatte himakaraśilāmūrtimiva yaḥ |

स सर्पाणां दर्पं शमयति शकुन्ताधिप इव

Sa sarpāṇāṃ darpaṃ śamayati śakuntādhipa iva

ज्वरप्लुष्टान् दृष्ट्या सुखयति सुधाधारसिरया

Jvarapluṣṭān dṛṣṭyā sukhayati sudhādhārasirayā

तटिल्लेखातन्वीं तपनशशिवैश्वानरमयीं

Taṭillekhātanvīṃ tapanaśaśivaiśvānaramayīṃ

निषण्णां षण्णामप्युपरि कमलानां तव कलाम् ।

Niṣaṇṇāṃ ṣaṇṇāmapyupari kamalānāṃ tava kalām |

महापद्माटव्यां मृदितमलमायेन मनसा

Mahāpadmāṭavyāṃ mṛditamalamāyena manasā

महान्तः पश्यन्तो दधति परमाह्लादलहरीम्

Mahāntaḥ paśyanto dadhati paramāhlādalaharīm

भवानि त्वं दासे मयि वितर दृष्टिं सकरुणा

Bhavāni tvaṃ dāse mayi vitara dṛṣṭiṃ sakaruṇā

मिति स्तोतुं वाञ्छन् कथयति भवानि त्वमिति यः ।

Miti stotuṃ vāñchan kathayati bhavāni tvamiti yaḥ |

तदैव त्वं तस्मै दिशसि निजसायुज्यपदवीं

Tadaiva tvaṃ tasmai diśasi nijasāyujyapadavīṃ

मुकुन्दब्रह्मेन्द्रस्फुटमकुटनीराजितपदाम्

Mukundabrahmendrasphuṭamakuṭanīrājitapadām

त्वया हृत्वा वामं वपुरपरितृप्तेन मनसा

Tvayā hṛtvā vāmaṃ vapuraparitṛptena manasā

शरीरार्धं शम्भोरपरमपि शङ्के हृतमभूत् ।

Śarīrārdhaṃ śambhoraparamapi śaṅke hṛtamabhūt |

यदेतत्त्वद्रूपं सकलमरुणाभं त्रिनयनं

Yadetattvadrūpaṃ sakalamaruṇābhaṃ trinayanaṃ

कुचाभ्यामानम्रं कुटिलशशिचूडालमकुटम्

Kucābhyāmānamraṃ kuṭilaśaśicūḍālamakuṭam

जगत्सूते धाता हरिरवति रुद्रः क्षपयते

Jagatsūte dhātā hariravati rudraḥ kṣapayate

तिरस्कुर्वन्नेतत्स्वमपि वपुरीशस्तिरयति ।

Tiraskurvannetatsvamapi vapurīśastirayati |

सदापूर्वः सर्वं तदिदमनुगृह्णाति च शिव

Sadāpūrvaḥ sarvaṃ tadidamanugṛhṇāti ca śiva

स्तवाज्ञामालम्ब्य क्षणचलितयोर्भ्रूलतिकयोः

Stavājñāmālambya kṣaṇacalitayorbhrūlatikayoḥ

त्रयाणां देवानां त्रिगुणजनितानां तव शिवे

Trayāṇāṃ devānāṃ triguṇajanitānāṃ tava śive

भवेत् पूजा पूजा तव चरणयोर्या विरचिता ।

Bhavet pūjā pūjā tava caraṇayoryā viracitā |

तथा हि त्वत्पादोद्वहनमणिपीठस्य निकटे

Tathā hi tvatpādodvahanamaṇipīṭhasya nikaṭe

स्थिता ह्येते शश्वन्मुकुलितकरोत्तंसमकुटाः

Sthitā hyete śaśvanmukulitakarottaṃsamakuṭāḥ

विरिञ्चिः पञ्चत्वं व्रजति हरिराप्नोति विरतिं

Viriñciḥ pañcatvaṃ vrajati harirāpnoti viratiṃ

विनाशं कीनाशो भजति धनदो याति निधनम् ।

Vināśaṃ kīnāśo bhajati dhanado yāti nidhanam |

वितन्द्री माहेन्द्री विततिरपि संमीलितदृशा

Vitandrī māhendrī vitatirapi saṃmīlitadṛśā

महासंहारेऽस्मिन् विहरति सति त्वत्पतिरसौ

Mahāsaṃhāre'smin viharati sati tvatpatirasau

जपो जल्पः शिल्पं सकलमपि मुद्राविरचना

Japo jalpaḥ śilpaṃ sakalamapi mudrāviracanā

गतिः प्रादक्षिण्यक्रमणमशनाद्याहुतिविधिः ।

Gatiḥ prādakṣiṇyakramaṇamaśanādyāhutividhiḥ |

प्रणामस्संवेशस्सुखमखिलमात्मार्पणदृशा

Praṇāmassaṃveśassukhamakhilamātmārpaṇadṛśā

सपर्यापर्यायस्तव भवतु यन्मे विलसितम्

Saparyāparyāyastava bhavatu yanme vilasitam

सुधामप्यास्वाद्य प्रतिभयजरामृत्युहरिणीं

Sudhāmapyāsvādya pratibhayajarāmṛtyuhariṇīṃ

विपद्यन्ते विश्वे विधिशतमखाद्या दिविषदः ।

Vipadyante viśve vidhiśatamakhādyā diviṣadaḥ |

करालं यत्क्ष्वेलं कबलितवतः कालकलना

Karālaṃ yatkṣvelaṃ kabalitavataḥ kālakalanā

न शम्भोस्तन्मूलं तव जननि ताटङ्कमहिमा

Na śambhostanmūlaṃ tava janani tāṭaṅkamahimā

किरीटं वैरिञ्चं परिहर पुरः कैटभभिदः

Kirīṭaṃ vairiñcaṃ parihara puraḥ kaiṭabhabhidaḥ

कठोरे कोटीरे स्खलसि जहि जम्भारिमुकुटम् ।

Kaṭhore koṭīre skhalasi jahi jambhārimukuṭam |

प्रणम्रेष्वेतेषु प्रसभमुपयातस्य भवनं

Praṇamreṣveteṣu prasabhamupayātasya bhavanaṃ

भवस्याभ्युत्थाने तव परिजनोक्तिर्विजयते

Bhavasyābhyutthāne tava parijanoktirvijayate

स्वदेहोद्भूताभिर्घृणिभिरणिमाद्याभिरभितो

Svadehodbhūtābhirghṛṇibhiraṇimādyābhirabhito

निषेव्ये नित्ये त्वामहमिति सदा भावयति यः ।

Niṣevye nitye tvāmahamiti sadā bhāvayati yaḥ |

किमाश्चर्यं तस्य त्रिनयनसमृद्धिं तृणयतो

Kimāścaryaṃ tasya trinayanasamṛddhiṃ tṛṇayato

महासंवर्ताग्निर्विरचयति नीराजनविधिम्

Mahāsaṃvartāgnirviracayati nīrājanavidhim

चतुष्षष्ट्या तन्त्रैः सकलमतिसंधाय भुवनं

Catuṣṣaṣṭyā tantraiḥ sakalamatisaṃdhāya bhuvanaṃ

स्थितस्तत्तत्सिद्धिप्रसवपरतन्त्रैः पशुपतिः ।

Sthitastattatsiddhiprasavaparatantraiḥ paśupatiḥ |

पुनस्त्वन्निर्बन्धादखिलपुरुषार्थैकघटना

Punastvannirbandhādakhilapuruṣārthaikaghaṭanā

स्वतन्त्रं ते तन्त्रं क्षितितलमवातीतरदिदम्

Svatantraṃ te tantraṃ kṣititalamavātītaradidam

शिवः शक्तिः कामः क्षितिरथ रविः शीतकिरणः

Śivaḥ śaktiḥ kāmaḥ kṣitiratha raviḥ śītakiraṇaḥ

स्मरो हंसः शक्रस्तदनु च परामारहरयः ।

Smaro haṃsaḥ śakrastadanu ca parāmāraharayaḥ |

अमी हृल्लेखाभिस्तिसृभिरवसानेषु घटिता

Amī hṛllekhābhistisṛbhiravasāneṣu ghaṭitā

भजन्ते वर्णास्ते तव जननि नामावयवताम्

Bhajante varṇāste tava janani nāmāvayavatām

स्मरं योनिं लक्ष्मीं त्रितयमिदमादौ तव मनो

Smaraṃ yoniṃ lakṣmīṃ tritayamidamādau tava mano

र्निधायैके नित्ये निरवधिमहाभोगरसिकाः ।

Rnidhāyaike nitye niravadhimahābhogarasikāḥ |

भजन्ति त्वां चिन्तामणिगुननिबद्धाक्षवलयाः

Bhajanti tvāṃ cintāmaṇigunanibaddhākṣavalayāḥ

शिवाग्नौ जुह्वन्तः सुरभिघृतधाराहुतिशतैः

Śivāgnau juhvantaḥ surabhighṛtadhārāhutiśataiḥ

शरीरं त्वं शम्भोः शशिमिहिरवक्षोरुहयुगं

Śarīraṃ tvaṃ śambhoḥ śaśimihiravakṣoruhayugaṃ

तवात्मानं मन्ये भगवति नवात्मानमनघम् ।

Tavātmānaṃ manye bhagavati navātmānamanagham |

अतश्शेषश्शेषीत्ययमुभयसाधारणतया

Ataśśeṣaśśeṣītyayamubhayasādhāraṇatayā

स्थितः संबन्धो वां समरसपरानन्दपरयोः

Sthitaḥ saṃbandho vāṃ samarasaparānandaparayoḥ

मनस्त्वं व्योम त्वं मरुदसि मरुत्सारथिरसि

Manastvaṃ vyoma tvaṃ marudasi marutsārathirasi

त्वमापस्त्वं भूमिस्त्वयि परिणतायां न हि परम् ।

Tvamāpastvaṃ bhūmistvayi pariṇatāyāṃ na hi param |

त्वमेव स्वात्मानं परिणमयितुं विश्ववपुषा

Tvameva svātmānaṃ pariṇamayituṃ viśvavapuṣā

चिदानन्दाकारं शिवयुवति भावेन बिभृषे

Cidānandākāraṃ śivayuvati bhāvena bibhṛṣe

तवाज्ञाचक्रस्थं तपनशशिकोटिद्युतिधरं

Tavājñācakrasthaṃ tapanaśaśikoṭidyutidharaṃ

परं शम्भुं वन्दे परिमिलितपार्श्वं परचिता ।

Paraṃ śambhuṃ vande parimilitapārśvaṃ paracitā |

यमाराध्यन् भक्त्या रविशशिशुचीनामविषये

Yamārādhyan bhaktyā raviśaśiśucīnāmaviṣaye

निरालोकेऽलोके निवसति हि भालोकभुवने

Nirāloke'loke nivasati hi bhālokabhuvane

विशुद्धौ ते शुद्धस्फटिकविशदं व्योमजनकं

Viśuddhau te śuddhasphaṭikaviśadaṃ vyomajanakaṃ

शिवं सेवे देवीमपि शिवसमानव्यवसिताम् ।

Śivaṃ seve devīmapi śivasamānavyavasitām |

ययोः कान्त्या यान्त्याः शशिकिरणसारूप्यसरणे

Yayoḥ kāntyā yāntyāḥ śaśikiraṇasārūpyasaraṇe

विधूतान्तर्ध्वान्ता विलसति चकोरीव जगती

Vidhūtāntardhvāntā vilasati cakorīva jagatī

समुन्मीलत् संवित् कमलमकरन्दैकरसिकं

Samunmīlat saṃvit kamalamakarandaikarasikaṃ

भजे हंसद्वन्द्वं किमपि महतां मानसचरम् ।

Bhaje haṃsadvandvaṃ kimapi mahatāṃ mānasacaram |

यदालापादष्टादशगुणितविद्यापरिणति

Yadālāpādaṣṭādaśaguṇitavidyāpariṇati

र्यदादत्ते दोषाद् गुणमखिलमद्भ्यः पय इव

Ryadādatte doṣād guṇamakhilamadbhyaḥ paya iva

तव स्वाधिष्ठाने हुतवहमधिष्ठाय निरतं

Tava svādhiṣṭhāne hutavahamadhiṣṭhāya nirataṃ

तमीडे संवर्तं जननि महतीं तां च समयाम् ।

Tamīḍe saṃvartaṃ janani mahatīṃ tāṃ ca samayām |

यदालोके लोकान् दहति महति क्रोधकलिते

Yadāloke lokān dahati mahati krodhakalite

दयार्द्रा या दृष्टिः शिशिरमुपचारं रचयति

Dayārdrā yā dṛṣṭiḥ śiśiramupacāraṃ racayati

तटित्त्वन्तं शक्त्या तिमिरपरिपन्थिस्फुरणया

Taṭittvantaṃ śaktyā timiraparipanthisphuraṇayā

स्फुरन्नानारत्नाभरणपरिणद्धेन्द्रधनुषम् ।

Sphurannānāratnābharaṇapariṇaddhendradhanuṣam |

तव श्यामं मेघं कमपि मणिपूरैकशरणं

Tava śyāmaṃ meghaṃ kamapi maṇipūraikaśaraṇaṃ

निषेवे वर्षन्तं हरमिहिरतप्तं त्रिभुवनम्

Niṣeve varṣantaṃ haramihirataptaṃ tribhuvanam

तवाधारे मूले सह समयया लास्यपरया

Tavādhāre mūle saha samayayā lāsyaparayā

नवात्मानं मन्ये नवरसमहाताण्डवनटम् ।

Navātmānaṃ manye navarasamahātāṇḍavanaṭam |

उभाभ्यामेताभ्यामुदयविधिमुद्दिश्य दयया

Ubhābhyāmetābhyāmudayavidhimuddiśya dayayā

सनाथाभ्यां जज्ञे जनकजननीमज्जगदिदम्

Sanāthābhyāṃ jajñe janakajananīmajjagadidam

गतैर्माणिक्यत्वं गगनमणिभिः सान्द्रघटितं

Gatairmāṇikyatvaṃ gaganamaṇibhiḥ sāndraghaṭitaṃ

किरीटं ते हैमं हिमगिरिसुते कीर्तयति यः ।

Kirīṭaṃ te haimaṃ himagirisute kīrtayati yaḥ |

स नीडेयच्छायाच्छुरणशबलं चन्द्रशकलं

Sa nīḍeyacchāyācchuraṇaśabalaṃ candraśakalaṃ

धनुः शौनासीरं किमिति न निबध्नाति धिषणाम्

Dhanuḥ śaunāsīraṃ kimiti na nibadhnāti dhiṣaṇām

धुनोतु ध्वान्तं नस्तुलितदलितेन्दीवरवनं

Dhunotu dhvāntaṃ nastulitadalitendīvaravanaṃ

घनस्निग्धश्लक्ष्णं चिकुरनिकुरुम्बं तव शिवे ।

Ghanasnigdhaślakṣṇaṃ cikuranikurumbaṃ tava śive |

यदीयं सौरभ्यं सहजमुपलब्धुं सुमनसो

Yadīyaṃ saurabhyaṃ sahajamupalabdhuṃ sumanaso

वसन्त्यस्मिन् मन्ये वलमथनवाटीविटपिनाम्

Vasantyasmin manye valamathanavāṭīviṭapinām

तनोतु क्षेमं नस्तव वदनसौन्दर्यलहरी

Tanotu kṣemaṃ nastava vadanasaundaryalaharī

परीवाहस्रोतःसरणिरिव सीमन्तसरणिः ।

Parīvāhasrotaḥsaraṇiriva sīmantasaraṇiḥ |

वहन्ती सिन्दूरं प्रबलकबरीभारतिमिर

Vahantī sindūraṃ prabalakabarībhāratimira

द्विषां वृन्दैर्बन्दीकृतमिव नवीनार्ककिरणम्

Dviṣāṃ vṛndairbandīkṛtamiva navīnārkakiraṇam

अरालैः स्वाभाव्यादलिकलभसश्रीभिरलकैः

Arālaiḥ svābhāvyādalikalabhasaśrībhiralakaiḥ

परीतं ते वक्त्रं परिहसति पङ्केरुहरुचिम् ।

Parītaṃ te vaktraṃ parihasati paṅkeruharucim |

दरस्मेरे यस्मिन् दशनरुचिकिञ्जल्करुचिरे

Darasmere yasmin daśanarucikiñjalkarucire

सुगन्धौ माद्यन्ति स्मरदहनचक्षुर्मधुलिहः

Sugandhau mādyanti smaradahanacakṣurmadhulihaḥ

ललाटं लावण्यद्युतिविमलमाभाति तव य

Lalāṭaṃ lāvaṇyadyutivimalamābhāti tava ya

द्द्वितीयं तन्मन्ये मकुटघटितं चन्द्रशकलम् ।

Ddvitīyaṃ tanmanye makuṭaghaṭitaṃ candraśakalam |

विपर्यासन्यासादुभयमपि संभूय च मिथः

Viparyāsanyāsādubhayamapi saṃbhūya ca mithaḥ

सुधालेपस्यूतिः परिणमति राकाहिमकरः

Sudhālepasyūtiḥ pariṇamati rākāhimakaraḥ

भ्रुवौ भुग्ने किंचिद्भुवनभयभङ्गव्यसनिनि

Bhruvau bhugne kiṃcidbhuvanabhayabhaṅgavyasanini

त्वदीये नेत्राभ्यां मधुकररुचिभ्यां धृतगुणम् ।

Tvadīye netrābhyāṃ madhukararucibhyāṃ dhṛtaguṇam |

धनुर्मन्ये सव्येतरकरगृहीतं रतिपतेः

Dhanurmanye savyetarakaragṛhītaṃ ratipateḥ

प्रकोष्ठे मुष्टौ च स्थगयति निगूढान्तरमुमे

Prakoṣṭhe muṣṭau ca sthagayati nigūḍhāntaramume

अहः सूते सव्यं तव नयनमर्कात्मकतया

Ahaḥ sūte savyaṃ tava nayanamarkātmakatayā

त्रियामां वामं ते सृजति रजनीनायकतया ।

Triyāmāṃ vāmaṃ te sṛjati rajanīnāyakatayā |

तृतीया ते दृष्टिर्दरदलितहेमाम्बुजरुचिः

Tṛtīyā te dṛṣṭirdaradalitahemāmbujaruciḥ

समाधत्ते संध्यां दिवसनिशयोरन्तरचरीम्

Samādhatte saṃdhyāṃ divasaniśayorantaracarīm

विशाला कल्याणी स्फुटरुचिरयोध्या कुवलयैः

Viśālā kalyāṇī sphuṭarucirayodhyā kuvalayaiḥ

कृपाधाराधारा किमपि मधुराभोगवतिका ।

Kṛpādhārādhārā kimapi madhurābhogavatikā |

अवन्ती दृष्टिस्ते बहुनगरविस्तारविजया

Avantī dṛṣṭiste bahunagaravistāravijayā

ध्रुवं तत्तन्नामव्यवहरणयोग्या विजयते

Dhruvaṃ tattannāmavyavaharaṇayogyā vijayate

कवीनां संदर्भस्तबकमकरन्दैकरसिकं

Kavīnāṃ saṃdarbhastabakamakarandaikarasikaṃ

कटाक्षव्याक्षेपभ्रमरकलभौ कर्णयुगलम् ।

Kaṭākṣavyākṣepabhramarakalabhau karṇayugalam |

अमुञ्चन्तौ दृष्ट्वा तव नवरसास्वादतरला

Amuñcantau dṛṣṭvā tava navarasāsvādataralā

वसूयासंसर्गादलिकनयनं किंचिदरुणम्

Vasūyāsaṃsargādalikanayanaṃ kiṃcidaruṇam

शिवे शृङ्गारार्द्रा तदितरजने कुत्सनपरा

Śive śṛṅgārārdrā taditarajane kutsanaparā

सरोषा गङ्गायां गिरिशचरिते विस्मयवती ।

Saroṣā gaṅgāyāṃ giriśacarite vismayavatī |

हराहिभ्यो भीता सरसिरुहसौभाग्यजननी

Harāhibhyo bhītā sarasiruhasaubhāgyajananī

सखीषु स्मेरा ते मयि जननी दृष्टिः सकरुणा

Sakhīṣu smerā te mayi jananī dṛṣṭiḥ sakaruṇā

गते कर्णाभ्यर्णं गरुत इव पक्ष्माणि दधती

Gate karṇābhyarṇaṃ garuta iva pakṣmāṇi dadhatī

पुरां भेत्तुश्चित्तप्रशमरसविद्रावणफले ।

Purāṃ bhettuścittapraśamarasavidrāvaṇaphale |

इमे नेत्रे गोत्राधरपतिकुलोत्तंसकलिके

Ime netre gotrādharapatikulottaṃsakalike

तवाकर्णाकृष्टस्मरशरविलासं कलयतः

Tavākarṇākṛṣṭasmaraśaravilāsaṃ kalayataḥ

विभक्तत्रैवर्ण्यं व्यतिकरितलीलाञ्जनतया

Vibhaktatraivarṇyaṃ vyatikaritalīlāñjanatayā

विभाति त्वन्नेत्रत्रितयमिदमीशानदयिते ।

Vibhāti tvannetratritayamidamīśānadayite |

पुनः स्रष्टुं देवान् द्रुहिणहरिरुद्रानुपरतान्

Punaḥ sraṣṭuṃ devān druhiṇaharirudrānuparatān

रजः सत्त्वं बिभ्रत्तम इति गुणानां त्रयमिव

Rajaḥ sattvaṃ bibhrattama iti guṇānāṃ trayamiva

पवित्रीकर्तुं नः पशुपतिपराधीनहृदये

Pavitrīkartuṃ naḥ paśupatiparādhīnahṛdaye

दयामित्रैर्नेत्रैररुणधवलश्यामरुचिभिः ।

Dayāmitrairnetrairaruṇadhavalaśyāmarucibhiḥ |

नदः शोणो गङ्गा तपनतनयेति ध्रुवममुं

Nadaḥ śoṇo gaṅgā tapanatanayeti dhruvamamuṃ

त्रयाणां तीर्थानामुपनयसि संभेदमनघम्

Trayāṇāṃ tīrthānāmupanayasi saṃbhedamanagham

निमेषोन्मेषाभ्यां प्रलयमुदयं याति जगती

Nimeṣonmeṣābhyāṃ pralayamudayaṃ yāti jagatī

तवेत्याहुः सन्तो धरणिधरराजन्यतनये ।

Tavetyāhuḥ santo dharaṇidhararājanyatanaye |

त्वदुन्मेषाज्जातं जगदिदमशेषं प्रलयतः

Tvadunmeṣājjātaṃ jagadidamaśeṣaṃ pralayataḥ

परित्रातुं शङ्के परिहृतनिमेषास्तव दृशः

Paritrātuṃ śaṅke parihṛtanimeṣāstava dṛśaḥ

तवापर्णे कर्णेजपनयनपैशुन्यचकिता

Tavāparṇe karṇejapanayanapaiśunyacakitā

निलीयन्ते तोये नियतमनिमेषाः शफरिकाः ।

Nilīyante toye niyatamanimeṣāḥ śapharikāḥ |

इयं च श्रीर्बद्धच्छदपुटकवाटं कुवलयम्

Iyaṃ ca śrīrbaddhacchadapuṭakavāṭaṃ kuvalayam

जहाति प्रत्यूषे निशि च विघटय्य प्रविशति

Jahāti pratyūṣe niśi ca vighaṭayya praviśati

दृशा द्राघीयस्या दरदलितनीलोत्पलरुचा

Dṛśā drāghīyasyā daradalitanīlotpalarucā

दवीयांसं दीनं स्नपय कृपया मामपि शिवे ।

Davīyāṃsaṃ dīnaṃ snapaya kṛpayā māmapi śive |

अनेनायं धन्यो भवति न च ते हानिरियता

Anenāyaṃ dhanyo bhavati na ca te hāniriyatā

वने वा हर्म्ये वा समकरनिपातो हिमकरः

Vane vā harmye vā samakaranipāto himakaraḥ

अरालं ते पालीयुगलमगराजन्यतनये

Arālaṃ te pālīyugalamagarājanyatanaye

न केषामाधत्ते कुसुमशरकोदण्डकुतुकम् ।

Na keṣāmādhatte kusumaśarakodaṇḍakutukam |

तिरश्चीनो यत्र श्रवणपथमुल्लङ्घ्य विलस

Tiraścīno yatra śravaṇapathamullaṅghya vilasa

न्नपाङ्गव्यासङ्गो दिशति शरसंधानधिषणाम्

Nnapāṅgavyāsaṅgo diśati śarasaṃdhānadhiṣaṇām

स्फुरद्गण्डाभोगप्रतिफलितताटङ्कयुगलं

Sphuradgaṇḍābhogapratiphalitatāṭaṅkayugalaṃ

चतुश्चक्रं मन्ये तव मुखमिदं मन्मथरथम् ।

Catuścakraṃ manye tava mukhamidaṃ manmatharatham |

यमारुह्य द्रुह्यत्यवनिरथमर्केन्दुचरणं

Yamāruhya druhyatyavanirathamarkenducaraṇaṃ

महावीरो मारः प्रमथपतये सज्जितवते

Mahāvīro māraḥ pramathapataye sajjitavate

सरस्वत्याः सूक्तीरमृतलहरीकौशलहरीः

Sarasvatyāḥ sūktīramṛtalaharīkauśalaharīḥ

पिबन्त्याः शर्वाणि श्रवणचुलुकाभ्यामविरलम् ।

Pibantyāḥ śarvāṇi śravaṇaculukābhyāmaviralam |

चमत्कारश्लाघाचलितशिरसः कुण्डलगणो

Camatkāraślāghācalitaśirasaḥ kuṇḍalagaṇo

झणत्कारैस्तारैः प्रतिवचनमाचष्ट इव ते

Jhaṇatkāraistāraiḥ prativacanamācaṣṭa iva te

असौ नासावंशस्तुहिनगिरिवंशध्वजपटि

Asau nāsāvaṃśastuhinagirivaṃśadhvajapaṭi

त्वदीयो नेदीयः फलतु फलमस्माकमुचितम् ।

Tvadīyo nedīyaḥ phalatu phalamasmākamucitam |

वहन्नन्तर्मुक्ताः शिशिरतरनिश्वासगलितं

Vahannantarmuktāḥ śiśirataraniśvāsagalitaṃ

समृद्ध्या यत्तासां बहिरपि च मुक्तामणिधरः

Samṛddhyā yattāsāṃ bahirapi ca muktāmaṇidharaḥ

प्रकृत्या रक्तायास्तव सुदति दन्तच्छदरुचेः

Prakṛtyā raktāyāstava sudati dantacchadaruceḥ

प्रवक्ष्ये सादृश्यं जनयतु फलं विद्रुमलता ।

Pravakṣye sādṛśyaṃ janayatu phalaṃ vidrumalatā |

न बिम्बं तद्बिम्बप्रतिफलनरागादरुणितं

Na bimbaṃ tadbimbapratiphalanarāgādaruṇitaṃ

तुलामध्यारोढुं कथमिव विलज्जेत कलया

Tulāmadhyāroḍhuṃ kathamiva vilajjeta kalayā

स्मितज्योत्स्नाजालं तव वदनचन्द्रस्य पिबतां

Smitajyotsnājālaṃ tava vadanacandrasya pibatāṃ

चकोराणामासीदतिरसतया चञ्चुजडिमा ।

Cakorāṇāmāsīdatirasatayā cañcujaḍimā |

अतस्ते शीतांशोरमृतलहरीमम्लरुचयः

Ataste śītāṃśoramṛtalaharīmamlarucayaḥ

पिबन्ति स्वच्छन्दं निशि निशि भृशं काञ्जिकधिया

Pibanti svacchandaṃ niśi niśi bhṛśaṃ kāñjikadhiyā

अविश्रान्तं पत्युर्गुणगणकथाम्रेडनजपा

Aviśrāntaṃ patyurguṇagaṇakathāmreḍanajapā

जपापुष्पच्छाया तव जननि जिह्वा जयति सा ।

Japāpuṣpacchāyā tava janani jihvā jayati sā |

यदग्रासीनायाः स्फटिकदृषदच्छच्छविमयी

Yadagrāsīnāyāḥ sphaṭikadṛṣadacchacchavimayī

सरस्वत्या मूर्तिः परिणमति माणिक्यवपुषा

Sarasvatyā mūrtiḥ pariṇamati māṇikyavapuṣā

रणे जित्वा दैत्यानपहृतशिरस्त्रैः कवचिभिर्

Raṇe jitvā daityānapahṛtaśirastraiḥ kavacibhir

निवृत्तैश्चण्डांशत्रिपुरहरनिर्माल्यविमुखैः ।

Nivṛttaiścaṇḍāṃśatripuraharanirmālyavimukhaiḥ |

विशाखेन्द्रोपेन्द्रैः शशिविशदकर्पूरशकला

Viśākhendropendraiḥ śaśiviśadakarpūraśakalā

विलीयन्ते मातस्तव वदनताम्बूलकबलाः

Vilīyante mātastava vadanatāmbūlakabalāḥ

विपञ्च्या गायन्ती विविधमपदानं पशुपतेः

Vipañcyā gāyantī vividhamapadānaṃ paśupateḥ

त्वयारब्धे वक्तुं चलितशिरसा साधुवचने ।

Tvayārabdhe vaktuṃ calitaśirasā sādhuvacane |

तदीयैर्माधुर्यैरपलपिततन्त्रीकलरवां

Tadīyairmādhuryairapalapitatantrīkalaravāṃ

निजां वीणां वाणी निचुलयति चोलेन निभृतम्

Nijāṃ vīṇāṃ vāṇī niculayati colena nibhṛtam

कराग्रेण स्पृष्टं तुहिनगिरिणा वत्सलतया

Karāgreṇa spṛṣṭaṃ tuhinagiriṇā vatsalatayā

गिरीशेनोदस्तं मुहुरधरपानाकुलतया ।

Girīśenodastaṃ muhuradharapānākulatayā |

करग्राह्यं शम्भोर्मुखमुकुरवृन्तं गिरिसुते

Karagrāhyaṃ śambhormukhamukuravṛntaṃ girisute

कथङ्कारं ब्रूमस्तव चिबुकमौपम्यरहितम्

Kathaṅkāraṃ brūmastava cibukamaupamyarahitam

भुजाश्लेषान्नित्यं पुरदमयितुः कण्टकवती

Bhujāśleṣānnityaṃ puradamayituḥ kaṇṭakavatī

तव ग्रीवा धत्ते मुखकमलनालश्रियमियम् ।

Tava grīvā dhatte mukhakamalanālaśriyamiyam |

स्वतः श्वेता कालागुरुबहुलजम्बालमलिना

Svataḥ śvetā kālāgurubahulajambālamalinā

मृणालीलालित्यम् वहति यदधो हारलतिका

Mṛṇālīlālityam vahati yadadho hāralatikā

गले रेखास्तिस्रो गतिगमकगीतैकनिपुणे

Gale rekhāstisro gatigamakagītaikanipuṇe

विवाहव्यानद्धप्रगुणगुणसंख्याप्रतिभुवः ।

Vivāhavyānaddhapraguṇaguṇasaṃkhyāpratibhuvaḥ |

विराजन्ते नानाविधमधुररागाकरभुवां

Virājante nānāvidhamadhurarāgākarabhuvāṃ

त्रयाणां ग्रामाणां स्थितिनियमसीमान इव ते

Trayāṇāṃ grāmāṇāṃ sthitiniyamasīmāna iva te

मृणालीमृद्वीनां तव भुजलतानां चतसृणां

Mṛṇālīmṛdvīnāṃ tava bhujalatānāṃ catasṛṇāṃ

चतुर्भिः सौन्दर्यं सरसिजभवः स्तौति वदनैः ।

Caturbhiḥ saundaryaṃ sarasijabhavaḥ stauti vadanaiḥ |

नखेभ्यः सन्त्रस्यन् प्रथममथनादन्धकरिपो

Nakhebhyaḥ santrasyan prathamamathanādandhakaripo

श्चतुर्णां शीर्षाणां सममभयहस्तार्पणधिया

Ścaturṇāṃ śīrṣāṇāṃ samamabhayahastārpaṇadhiyā

नखानामुद्द्योतैर्नवनलिनरागं विहसतां

Nakhānāmuddyotairnavanalinarāgaṃ vihasatāṃ

कराणां ते कान्तिं कथय कथयामः कथमुमे ।

Karāṇāṃ te kāntiṃ kathaya kathayāmaḥ kathamume |

कयाचिद्वा साम्यं भजतु कलया हन्त कमलं

Kayācidvā sāmyaṃ bhajatu kalayā hanta kamalaṃ

यदि क्रीडल्लक्ष्मीचरणतललाक्षारुणदलम्

Yadi krīḍallakṣmīcaraṇatalalākṣāruṇadalam

समं देवि स्कन्दद्विपवदनपीतं स्तनयुगं

Samaṃ devi skandadvipavadanapītaṃ stanayugaṃ

तवेदं नः खेदं हरतु सततं प्रस्नुतमुखम् ।

Tavedaṃ naḥ khedaṃ haratu satataṃ prasnutamukham |

यदालोक्याशङ्काकुलितहृदयो हासजनकः

Yadālokyāśaṅkākulitahṛdayo hāsajanakaḥ

स्वकुम्भौ हेरम्बः परिमृशति हस्तेन झडिति

Svakumbhau herambaḥ parimṛśati hastena jhaḍiti

अमू ते वक्षोजावमृतरसमाणिक्यकुतुपौ

Amū te vakṣojāvamṛtarasamāṇikyakutupau

न संदेहस्पन्दो नगपतिपताके मनसि नः ।

Na saṃdehaspando nagapatipatāke manasi naḥ |

पिबन्तौ तौ यस्मादविदितवधूसङ्गरसिकौ

Pibantau tau yasmādaviditavadhūsaṅgarasikau

कुमारावद्यापि द्विरदवदनक्रौञ्चदलनौ

Kumārāvadyāpi dviradavadanakrauñcadalanau

वहत्यम्ब स्तम्बेरमदनुजकुम्भप्रकृतिभिः

Vahatyamba stamberamadanujakumbhaprakṛtibhiḥ

समारब्धां मुक्तामणिभिरमलां हारलतिकाम् ।

Samārabdhāṃ muktāmaṇibhiramalāṃ hāralatikām |

कुचाभोगो बिम्बाधररुचिभिरन्तः शबलितां

Kucābhogo bimbādhararucibhirantaḥ śabalitāṃ

प्रतापव्यामिश्रां पुरदमयितुः कीर्तिमिव ते

Pratāpavyāmiśrāṃ puradamayituḥ kīrtimiva te

तव स्तन्यं मन्ये धरणिधरकन्ये हृदयतः

Tava stanyaṃ manye dharaṇidharakanye hṛdayataḥ

पयःपारावारः परिवहति सारस्वतमिव ।

Payaḥpārāvāraḥ parivahati sārasvatamiva |

दयावत्या दत्तं द्रविडशिशुरास्वाद्य तव यत्

Dayāvatyā dattaṃ draviḍaśiśurāsvādya tava yat

कवीनां प्रौढानामजनि कमनीयः कवयिता

Kavīnāṃ prauḍhānāmajani kamanīyaḥ kavayitā

हरक्रोधज्वालावलिभिरवलीढेन वपुषा

Harakrodhajvālāvalibhiravalīḍhena vapuṣā

गभीरे ते नाभीसरसि कृतसङ्गो मनसिजः ।

Gabhīre te nābhīsarasi kṛtasaṅgo manasijaḥ |

समुत्तस्थौ तस्मादचलतनये धूमलतिका

Samuttasthau tasmādacalatanaye dhūmalatikā

जनस्तां जानीते तव जननि रोमावलिरिति

Janastāṃ jānīte tava janani romāvaliriti

यदेतत् कालिन्दीतनुतरतरङ्गाकृति शिवे

Yadetat kālindītanutarataraṅgākṛti śive

कृशे मध्ये किंचिज्जननि तव यद्भाति सुधियाम् ।

Kṛśe madhye kiṃcijjanani tava yadbhāti sudhiyām |

विमर्दादन्योऽन्यं कुचकलशयोरन्तरगतं

Vimardādanyo'nyaṃ kucakalaśayorantaragataṃ

तनूभूतं व्योम प्रविशदिव नाभिं कुहरिणीम्

Tanūbhūtaṃ vyoma praviśadiva nābhiṃ kuhariṇīm

स्थिरो गङ्गावर्तः स्तनमुकुलरोमावलिलता

Sthiro gaṅgāvartaḥ stanamukularomāvalilatā

कलावालं कुण्डं कुसुमशरतेजोहुतभुजः ।

Kalāvālaṃ kuṇḍaṃ kusumaśaratejohutabhujaḥ |

रतेर्लीलागारं किमपि तव नाभिर्गिरिसुते

Raterlīlāgāraṃ kimapi tava nābhirgirisute

बिलद्वारं सिद्धेर्गिरिशनयनानां विजयते

Biladvāraṃ siddhergiriśanayanānāṃ vijayate

निसर्गक्षीणस्य स्तनतटभरेण क्लमजुषो

Nisargakṣīṇasya stanataṭabhareṇa klamajuṣo

नमन्मूर्तेर्नारीतिलक शनकैस्त्रुट्यत इव ।

Namanmūrternārītilaka śanakaistruṭyata iva |

चिरं ते मध्यस्य त्रुटिततटिनीतीरतरुणा

Ciraṃ te madhyasya truṭitataṭinītīrataruṇā

समावस्थास्थेम्नो भवतु कुशलं शैलतनये

Samāvasthāsthemno bhavatu kuśalaṃ śailatanaye

कुचौ सद्यःस्विद्यत्तटघटितकूर्पासभिदुरौ

Kucau sadyaḥsvidyattaṭaghaṭitakūrpāsabhidurau

कषन्तौ दोर्मूले कनककलशाभौ कलयता ।

Kaṣantau dormūle kanakakalaśābhau kalayatā |

तव त्रातुं भङ्गादलमिति वलग्नं तनुभुवा

Tava trātuṃ bhaṅgādalamiti valagnaṃ tanubhuvā

त्रिधा नद्धं देवि त्रिवलि लवलीवल्लिभिरिव

Tridhā naddhaṃ devi trivali lavalīvallibhiriva

गुरुत्वं विस्तारं क्षितिधरपतिः पार्वति निजा

Gurutvaṃ vistāraṃ kṣitidharapatiḥ pārvati nijā

न्नितम्बादाच्छिद्य त्वयि हरणरूपेण निदधे ।

Nnitambādācchidya tvayi haraṇarūpeṇa nidadhe |

अतस्ते विस्तीर्णो गुरुरयमशेषां वसुमतीं

Ataste vistīrṇo gururayamaśeṣāṃ vasumatīṃ

नितम्बप्राग्भारः स्थगयति लघुत्वं नयति च

Nitambaprāgbhāraḥ sthagayati laghutvaṃ nayati ca

करीन्द्राणां शुण्डान् कनककदलीकाण्डपटली

Karīndrāṇāṃ śuṇḍān kanakakadalīkāṇḍapaṭalī

मुभाभ्यामूरुभ्यामुभयमपि निर्जित्य भवती ।

Mubhābhyāmūrubhyāmubhayamapi nirjitya bhavatī |

सुवृत्ताभ्यां पत्युः प्रणतिकठिनाभ्यां गिरिसुते

Suvṛttābhyāṃ patyuḥ praṇatikaṭhinābhyāṃ girisute

विजिग्ये जानुभ्यां विबुधकरिकुम्भद्वयमसि

Vijigye jānubhyāṃ vibudhakarikumbhadvayamasi

पराजेतुं रुद्रं द्विगुणशरगर्भौ गिरिसुते

Parājetuṃ rudraṃ dviguṇaśaragarbhau girisute

निषङ्गौ जङ्घे ते विषमविशिखो बाढमकृत ।

Niṣaṅgau jaṅghe te viṣamaviśikho bāḍhamakṛta |

यदग्रे दृश्यन्ते दशशरफलाः पादयुगली

Yadagre dṛśyante daśaśaraphalāḥ pādayugalī

नखाग्रच्छद्मानः सुरमकुटशाणैकनिशिताः

Nakhāgracchadmānaḥ suramakuṭaśāṇaikaniśitāḥ

श्रुतीनां मूर्धानो दधति तव यौ शेखरतया

Śrutīnāṃ mūrdhāno dadhati tava yau śekharatayā

ममाप्येतौ मातः शिरसि दयया धेहि चरणौ ।

Mamāpyetau mātaḥ śirasi dayayā dhehi caraṇau |

ययोः पाद्यं पाथः पशुपतिजटाजूटतटिनी

Yayoḥ pādyaṃ pāthaḥ paśupatijaṭājūṭataṭinī

ययोर्लाक्षालक्ष्मीररुणहरिचूडामणिरुचिः

Yayorlākṣālakṣmīraruṇaharicūḍāmaṇiruciḥ

नमोवाकं ब्रूमो नयनरमणीयाय पदयो

Namovākaṃ brūmo nayanaramaṇīyāya padayo

स्तवास्मै द्वन्द्वाय स्फुटरुचिरसालक्तकवते ।

Stavāsmai dvandvāya sphuṭarucirasālaktakavate |

असूयत्यत्यन्तं यदभिहननाय स्पृहयते

Asūyatyatyantaṃ yadabhihananāya spṛhayate

पशूनामीशानः प्रमदवनकङ्केलितरवे

Paśūnāmīśānaḥ pramadavanakaṅkelitarave

मृषा कृत्वा गोत्रस्खलनमथ वैलक्ष्यनमितं

Mṛṣā kṛtvā gotraskhalanamatha vailakṣyanamitaṃ

ललाटे भर्तारं चरणकमले ताडयति ते ।

Lalāṭe bhartāraṃ caraṇakamale tāḍayati te |

चिरादन्तःशल्यं दहनकृतमुन्मूलितवता

Cirādantaḥśalyaṃ dahanakṛtamunmūlitavatā

तुलाकोटिक्वाणैः किलिकिलितमीशानरिपुणा

Tulākoṭikvāṇaiḥ kilikilitamīśānaripuṇā

हिमानीहन्तव्यं हिमगिरिनिवासैकचतुरौ

Himānīhantavyaṃ himagirinivāsaikacaturau

निशायां निद्राणं निशि चरमभागे च विशदौ ।

Niśāyāṃ nidrāṇaṃ niśi caramabhāge ca viśadau |

वरं लक्ष्मीपात्रं श्रियमतिसृजन्तौ समयिनां

Varaṃ lakṣmīpātraṃ śriyamatisṛjantau samayināṃ

सरोजं त्वत्पादौ जननि जयतश्चित्रमिह किम्

Sarojaṃ tvatpādau janani jayataścitramiha kim

पदं ते कीर्तीनां प्रपदमपदं देवि विपदां

Padaṃ te kīrtīnāṃ prapadamapadaṃ devi vipadāṃ

कथं नीतं सद्भिः कठिनकमठीकर्परतुलाम् ।

Kathaṃ nītaṃ sadbhiḥ kaṭhinakamaṭhīkarparatulām |

कथं वा बाहुभ्यामुपयमनकाले पुरभिदा

Kathaṃ vā bāhubhyāmupayamanakāle purabhidā

यदादाय न्यस्तं दृषदि दयमानेन मनसा

Yadādāya nyastaṃ dṛṣadi dayamānena manasā

नखैर्नाकस्त्रीणां करकमलसंकोचशशिभि

Nakhairnākastrīṇāṃ karakamalasaṃkocaśaśibhi

स्तरूणां दिव्यानां हसत इव ते चण्डि चरणौ ।

Starūṇāṃ divyānāṃ hasata iva te caṇḍi caraṇau |

फलानि स्वःस्थेभ्यः किसलयकराग्रेण ददतां

Phalāni svaḥsthebhyaḥ kisalayakarāgreṇa dadatāṃ

दरिद्रेभ्यो भद्रां श्रियमनिशमह्नाय ददतौ

Daridrebhyo bhadrāṃ śriyamaniśamahnāya dadatau

ददाने दीनेभ्यः श्रियमनिशमाशानुसदृशी

Dadāne dīnebhyaḥ śriyamaniśamāśānusadṛśī

ममन्दं सौन्दर्यप्रकरमकरन्दम् विकिरति ।

Mamandaṃ saundaryaprakaramakarandam vikirati |

तवास्मिन् मन्दारस्तबकसुभगे यातु चरणे

Tavāsmin mandārastabakasubhage yātu caraṇe

निमज्जन्मज्जीवः करणचरणः षट्चरणताम्

Nimajjanmajjīvaḥ karaṇacaraṇaḥ ṣaṭcaraṇatām

पदन्यासक्रीडापरिचयमिवारब्धुमनसः

Padanyāsakrīḍāparicayamivārabdhumanasaḥ

स्खलन्तस्ते खेलं भवनकलहंसा न जहति ।

Skhalantaste khelaṃ bhavanakalahaṃsā na jahati |

अतस्तेषां शिक्षां सुभगमणिमञ्जीररणित

Atasteṣāṃ śikṣāṃ subhagamaṇimañjīraraṇita

च्छलादाचक्षाणं चरणकमलं चारुचरिते

Cchalādācakṣāṇaṃ caraṇakamalaṃ cārucarite

गतास्ते मञ्चत्वं द्रुहिणहरिरुद्रेश्वरभृतः

Gatāste mañcatvaṃ druhiṇaharirudreśvarabhṛtaḥ

शिवः स्वच्छच्छायाघटितकपटप्रच्छदपटः ।

Śivaḥ svacchacchāyāghaṭitakapaṭapracchadapaṭaḥ |

त्वदीयानां भासां प्रतिफलनरागारुणतया

Tvadīyānāṃ bhāsāṃ pratiphalanarāgāruṇatayā

शरीरी शृङ्गारो रस इव दृशां दोग्धि कुतुकम्

Śarīrī śṛṅgāro rasa iva dṛśāṃ dogdhi kutukam

अराला केशेषु प्रकृतिसरला मन्दहसिते

Arālā keśeṣu prakṛtisaralā mandahasite

शिरीषाभा चित्ते दृषदुपलशोभा कुचतटे ।

Śirīṣābhā citte dṛṣadupalaśobhā kucataṭe |

भृशं तन्वी मध्ये पृथुरुरसिजारोहविषये

Bhṛśaṃ tanvī madhye pṛthururasijārohaviṣaye

जगत्त्रातुं शम्भोर्जयति करुणा काचिदरुणा

Jagattrātuṃ śambhorjayati karuṇā kācidaruṇā

कलङ्कः कस्तूरी रजनिकरबिम्बं जलमयं

Kalaṅkaḥ kastūrī rajanikarabimbaṃ jalamayaṃ

कलाभिः कर्पूरैर्मरकतकरण्डं निबिडितम् ।

Kalābhiḥ karpūrairmarakatakaraṇḍaṃ nibiḍitam |

अतस्त्वद्भोगेन प्रतिदिनमिदं रिक्तकुहरं

Atastvadbhogena pratidinamidaṃ riktakuharaṃ

विधिर्भूयो भूयो निबिडयति नूनं तव कृते

Vidhirbhūyo bhūyo nibiḍayati nūnaṃ tava kṛte

पुरारातेरन्तःपुरमसि ततस्त्वच्चरणयोः

Purārāterantaḥpuramasi tatastvaccaraṇayoḥ

सपर्यामर्यादा तरलकरणानामसुलभा ।

Saparyāmaryādā taralakaraṇānāmasulabhā |

तथा ह्येते नीताः शतमखमुखाः सिद्धिमतुलां

Tathā hyete nītāḥ śatamakhamukhāḥ siddhimatulāṃ

तव द्वारोपान्तस्थितिभिरणिमाद्याभिरमराः

Tava dvāropāntasthitibhiraṇimādyābhiramarāḥ

कलत्रं वैधात्रं कतिकति भजन्ते न कवयः

Kalatraṃ vaidhātraṃ katikati bhajante na kavayaḥ

श्रियो देव्याः को वा न भवति पतिः कैरपि धनैः ।

Śriyo devyāḥ ko vā na bhavati patiḥ kairapi dhanaiḥ |

महादेवं हित्वा तव सति सतीनामचरमे

Mahādevaṃ hitvā tava sati satīnāmacarame

कुचाभ्यामासङ्गः कुरवकतरोरप्यसुलभः

Kucābhyāmāsaṅgaḥ kuravakatarorapyasulabhaḥ

गिरामाहुर्देवीं द्रुहिणगृहिणीमागमविदो

Girāmāhurdevīṃ druhiṇagṛhiṇīmāgamavido

हरेः पत्नीं पद्मां हरसहचरीमद्रितनयाम् ।

Hareḥ patnīṃ padmāṃ harasahacarīmadritanayām |

तुरीया कापि त्वं दुरधिगमनिःसीममहिमा

Turīyā kāpi tvaṃ duradhigamaniḥsīmamahimā

महामाया विश्वं भ्रमयसि परब्रह्ममहिषि

Mahāmāyā viśvaṃ bhramayasi parabrahmamahiṣi

कदा काले मातः कथय कलितालक्तकरसं

Kadā kāle mātaḥ kathaya kalitālaktakarasaṃ

पिबेयं विद्यार्थी तव चरणनिर्णेजनजलम् ।

Pibeyaṃ vidyārthī tava caraṇanirṇejanajalam |

प्रकृत्या मूकानामपि च कविताकारणतया

Prakṛtyā mūkānāmapi ca kavitākāraṇatayā

कदा धत्ते वाणीमुखकमलताम्बूलरसताम्

Kadā dhatte vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām

सरस्वत्या लक्ष्म्या विधिहरिसपत्नो विहरते

Sarasvatyā lakṣmyā vidhiharisapatno viharate

रतेः पातिव्रत्यं शिथिलयति रम्येण वपुषा ।

Rateḥ pātivratyaṃ śithilayati ramyeṇa vapuṣā |

चिरं जीवन्नेव क्षपितपशुपाशव्यतिकरः

Ciraṃ jīvanneva kṣapitapaśupāśavyatikaraḥ

परानन्दाभिख्यम् रसयति रसं त्वद्भजनवान्

Parānandābhikhyam rasayati rasaṃ tvadbhajanavān

प्रदीपज्वालाभिर्दिवसकरनीराजनविधिः

Pradīpajvālābhirdivasakaranīrājanavidhiḥ

सुधासूतेश्चन्द्रोपलजललवैरर्घ्यरचना ।

Sudhāsūteścandropalajalalavairarghyaracanā |

स्वकीयैरम्भोभिः सलिलनिधिसौहित्यकरणं

Svakīyairambhobhiḥ salilanidhisauhityakaraṇaṃ

त्वदीयाभिर्वाग्भिस्तव जननि वाचां स्तुतिरियम्

Tvadīyābhirvāgbhistava janani vācāṃ stutiriyam

समानीतः पद्भ्यां मणिमुकुरतामम्बरमणि

Samānītaḥ padbhyāṃ maṇimukuratāmambaramaṇi

र्भयादास्यादन्तःस्तिमितकिरणश्रेणिमसृणः ।

Rbhayādāsyādantaḥstimitakiraṇaśreṇimasṛṇaḥ |

दधाति त्वद्वक्त्रंप्रतिफलनमश्रान्तविकचं

Dadhāti tvadvaktraṃpratiphalanamaśrāntavikacaṃ

निरातङ्कं चन्द्रान्निजहृदयपङ्केरुहमिव

Nirātaṅkaṃ candrānnijahṛdayapaṅkeruhamiva

समुद्भूतस्थूलस्तनभरमुरश्चारु हसितं

Samudbhūtasthūlastanabharamuraścāru hasitaṃ

कटाक्षे कन्दर्पः कतिचन कदम्बद्युति वपुः ।

Kaṭākṣe kandarpaḥ katicana kadambadyuti vapuḥ |

हरस्य त्वद्भ्रान्तिं मनसि जनयन्ति स्म विमलाः

Harasya tvadbhrāntiṃ manasi janayanti sma vimalāḥ

भवत्या ये भक्ताः परिणतिरमीषामियमुमे

Bhavatyā ye bhaktāḥ pariṇatiramīṣāmiyamume

निधे नित्यस्मेरे निरवधिगुणे नीतिनिपुणे

Nidhe nityasmere niravadhiguṇe nītinipuṇe

निराघातज्ञाने नियमपरचित्तैकनिलये ।

Nirāghātajñāne niyamaparacittaikanilaye |

नियत्या निर्मुक्ते निखिलनिगमान्तस्तुतिपदे

Niyatyā nirmukte nikhilanigamāntastutipade

निरातङ्के नित्ये निगमय ममापि स्तुतिमिमाम्

Nirātaṅke nitye nigamaya mamāpi stutimimām